Emme alışkanlığı neden olur?
Emme refleksi bebeklerde doğuştan bulunur. Bebekler parmak ya da emzik emerek rahatlar, uykuya geçer veya yorgunluk, sıkılma ve kaygı gibi duygularla baş eder. Bu nedenle bebeklik döneminde emme alışkanlığı bir sorun olarak görülmez.
Çocukların çoğu parmak emmeyi genellikle 2-4 yaş arasında kendiliğinden bırakır. Emzik kullanımının ise genellikle 2-3 yaş civarında azaltılıp bırakılması önerilir.
Dişlere ve çeneye olası etkileri
Alışkanlığın etkisi; ne kadar sık, ne kadar uzun süre ve ne kadar güçlü emildiğine bağlıdır. Alışkanlık okul öncesi dönemden sonra ve kalıcı dişlerin sürdüğü yıllarda da sürerse şu durumlar görülebilir:
- Açık kapanış: Ağız kapatıldığında üst ve alt ön dişlerin birbirine değmemesi
- Üst ön dişlerin öne doğru itilmesi, alt ön dişlerin geriye eğilmesi
- Damağın daralması ve buna bağlı çapraz kapanış (üst ve alt dişlerin birbirine yanlış oturması)
- Yutkunma sırasında dil konumunda ve bazı seslerin çıkarılmasında değişiklik
Bırakmayı kolaylaştıran öneriler
Alışkanlığın bırakılması, çocuğun kendini güvende hissettiği sakin bir dönemde daha kolay olur. Baskı ve azarlama ise çoğu zaman alışkanlığı güçlendirir. Şu öneriler yardımcı olabilir:
- Çocuğu parmağını emmediği anlarda fark edip övün; ceza yerine olumlu pekiştirme kullanın.
- Çıkartmalı bir takvim gibi küçük ve somut hedefler belirleyin.
- Alışkanlığın hangi durumlarda ortaya çıktığını (uyku, ekran başı, yorgunluk) gözlemleyin ve bu anlarda ellerini meşgul edecek bir etkinlik önerin.
- Emziği önce gündüz, sonra uyku saatlerinde azaltarak aşamalı bırakın.
- Emziği bal, şeker ya da tatlı bir şeye batırmayın.
- Kardeş doğumu, taşınma ya da okula başlama gibi yoğun dönemlerde bırakmayı zorlamayın.
Ne zaman diş hekimine başvurmalı?
Alışkanlık 4 yaşından sonra da sürüyorsa ya da dişlerin dizilişinde değişiklik fark ediyorsanız bir diş hekimi değerlendirmesi faydalı olur. Erken dönemde bırakılan alışkanlıklarda dişlerdeki değişiklikler çoğu durumda kendiliğinden düzelebilir.
Bazı çocuklarda hekim, bırakmayı destekleyen ağız içi hatırlatıcı apareyler (alışkanlık kırıcı araçlar) önerebilir. Tanı ve tedavi kararı muayenede, çocuğun yaşına ve dişlerin durumuna göre hekim tarafından verilir.
Santral Kids'te
Santral Kids'te emme alışkanlıklarının değerlendirilmesi nasıl ilerler?
Muayeneye tanışmayla başlanır; çocuğun ortamı tanımasına ve kendini rahat hissetmesine zaman ayrılır. Hekim dişleri ve çeneyi kontrol ettikten sonra alışkanlığın dişleri nasıl etkileyebileceğini çocuğun anlayacağı bir dille anlatır.
Bulgular ve evde uygulanabilecek öneriler aileyle birlikte konuşulur; gerekiyorsa izlem planı ve kontrol zamanı da birlikte belirlenir. Randevu online randevu sisteminden veya telefonla alınabilir.
Sık sorulanlar
Emzik mi parmak emme mi dişleri daha az etkiler?
İkisi de uzun sürdüğünde dişleri etkileyebilir. Emziğin kullanımı ebeveyn tarafından daha kolay sınırlanabildiği için bırakma sürecinde biraz daha fazla imkân tanıyabilir.
Uyurken parmak emen çocuğu uyandırmalı mıyım?
Hayır. Uyuyan çocuğun parmağını nazikçe ağzından çıkarabilirsiniz; uyandırmak ya da uyarmak genellikle gerekmez.
Ortodontik emzik dişleri etkilemez mi?
Bu tür emzikler ağız yapısına daha uygun bir biçimde tasarlanmıştır, ancak uzun süreli kullanımda dişler yine etkilenebilir. Kullanım süresine dikkat etmek önemlidir.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi kararı muayenede hekim tarafından verilir.